Những điều cần biết về thoái hóa khớp

Những điều cần biết về thoái hóa khớp

Đăng lúc: 26/06/2015 - 16:11

Bệnh khớp do thoái hóa hay còn gọi là hư khớp, thoái hóa khớp, là những bệnh mạn tính của khớp và cột sống gây đau và biến dạng, không có biểu hiện viêm.

Thoái hóa khớp là một tình trạng hóa già của sụn nên người nào cũng có thể mắc bệnh (dưới 45 tuổi, nam bị nhiều hơn nữ, sau 45 tuổi thì ngược lại). Châu Âu, châu Mĩ bị thoái hóa khớp nhiều hơn Châu Á. Tuổi càng tăng thì tỉ lệ hư khớp trên X quang lâm sàng càng cao. Ở bệnh viện Bạch Mai, thống kê trong 10 năm, có 7399 bệnh nhân mắc bệnh về bộ máy vận động thì các bệnh khớp do thoái hóa chiếm 10,41% trong đó thoái hóa khớp cột sống chiếm 65,4% và các khớp ở chi 34,6%.

Những nội dung chính trong bài viết:

Cấu tạo của khớp

Những nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Phân loại thoái hóa khớp

Triệu chứng của thoái hóa khớp

Điều trị thoái hóa khớp

Chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt cho bệnh nhân thoái hóa khớp

Cấu tạo của khớp

Cấu tạo của khớp bao gồm: bao khớp, dịch khớp, sụn khớp, các collagen, proteoglycan và lớp xương dưới sụn. Trong đó, màng của bao khớp ngăn cách những khoảng không trọng lượng của khoang khớp (khoang hoạt dịch) được chia thành lớp trong và lớp dưới trong. Màng khớp tiết ra dịch khớp có tác dụng nuôi dưỡng và bôi trơn, dịch này chứa rất nhiều acid hyaluronic. Các chất hòa tan và nuôi dưỡng khác, thấm từ các mạch máu ra lớp dưới trong. Sụn khớp: sụn khớp gồm các tế bào sụn, nhấn chìm trong một nệm collagen, proteoglycan và nhiều protein nệm khác. Đó là một cấu trúc bạch mạch không có mạch máu.

thoai-hoa-khop-goi 

Thoái hóa khớp gây đau và biến dạng khớp

Những nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Nguyên nhân chính của thoái hóa khớp là sự hóa già và quá trình chịu áp lực quá tải, kéo dài của sụn khớp. Sự hóa già là khi các tế bào sụn ở người trưởng thành không có khả năng sinh sản, tái tạo, theo thời gian, tế bào già dần và rối loạn, mô sụn mất dần khả năng đàn hồi, bền chắc, khả năng chịu tải kém và xuất hiện các dấu hiệu X quang, lâm sàng của thoái hóa khớp.

Yếu tố cơ giới thúc đẩy quá trình thoái hóa nặng thêm và nhanh hơn, thể hiện bằng sự tăng bất thường lực nén trên một đơn vị diện tích của sụn khớp và đĩa đệm (áp suất), còn gọi là hiện tượng quá tải.

Ngoài ra một số yếu tố thúc đẩy quá trình thoái hóa phát triển nhanh và nặng hơn như yếu tố di truyền (một số trường hợp thoái hóa khớp có tính chất gia đình), yếu tố nội tiết (thoái hóa khớp thường xuất hiện ở phụ nữ tuổi mãn kinh, ở những người có bệnh của tuyến yên), chuyển hóa (một số bệnh chuyển hóa thường đi kèm với hư khớp như bệnh da xạm nâu, bệnh gút, đái tháo đường, xơ vữa động mạch, nhiễm sắc tố sắt).

Phân loại thoái hóa khớp

Theo nguyên nhân, người ta phân thoái hóa khớp thành 2 thể: Thứ nhất là thoái hóa khớp nguyên phát có nguyên nhân chủ yếu là yếu tố hóa già, thường thấy ở người lớn tuổi, gặp ở nhiều vị trí, mức độ bệnh không nặng, tiến triển chậm, tăng dần theo tuổi; Thứ hai là thoái hóa khớp thứ phát, do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên, phần lớn là các nguyên nhân cơ giới, gặp ở mọi lứa tuổi, khu trú ở một số vị trí, mức độ nặng, tiến triển tùy thuộc vào nguyên nhân, thường là nhanh.

Triệu chứng của thoái hóa khớp

Dấu hiệu quan trọng nhất trong thoái hóa khớp là đau: Đau mang tính chất đặc biệt, kiểu “cơ giới”: đau khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi, đau ở vị trí khớp bị thoái hóa, đau tại chỗ, ít khi lan, đau âm ỉ, ở cột sống có thể có cơn đau cấp, đau xuất hiện và tăng khi vận động hoặc thay đổi tư thế, đau nhiều về chiều, giảm khi nghỉ ngơi và về đêm. Bệnh thường xuất hiện từng đợt kéo dài một thời gian rồi giảm và hết, sau đó lại xuất hiện đợt khác sau khi vận động nhiều. Triệu chứng đau có thể kèm theo co cơ phản ứng, không có các biểu hiện viêm kèm theo, không nóng, đỏ, không sốt.

Bệnh gây ra hạn chế vận động: các động tác của khớp bị thoái hóa có hạn chế, mức độ hạn chế không nhiều và có thể chỉ hạn chế một số động tác, hạn chế các động tác chủ động và thụ động. Do hạn chế vận động, các cơ ở vùng thương tổn có thể teo (cơ đùi teo trong thoái hóa khớp gối), biến dạng: không biến dạng nhiều như trong các bệnh khớp khác (viêm khớp, gút…). Biến dạng ở đây do các gai xương mọc thêm ở đầu xương, nên chỉ thấy ở các khớp nông (ngón tay, khớp gối), ở cột sống, biến dạng dưới hình thức gù, vẹo, cong lõm.

Ngoài ra còn các dấu hiệu khác như: tiếng lạo xạo khi vận động: thấy ở khớp gối và ở đốt sống cổ, dấu hiệu này ít giá trị, tràn dịch khớp: chỉ thấy ở khớp gối, xuất hiện khi bị thoái hóa nặng, lượng nước trung bình, không có biểu hiện viêm. Thoái hóa khớp không bao giờ có dấu hiệu toàn thân: không sốt, không có tình trạng nhiễm khuẩn, không gầy sút…

Dấu hiệu X quang: mang tính đặc trưng, gồm: hẹp khe khớp, khe khớp hẹp không đều, ở cột sống biểu hiện bằng chiều cao của đĩa đệm giảm, dấu hiệu này thể hiện tình trạng sụn khớp bị thương tổn thoái hóa, tuy hẹp nhưng không bao giờ thấy hình ảnh dính khớp. Đặc dưới xương sụn: phần đầu xương, hõm khớp, mâm đốt sống có hình ảnh đậm đặc, cản quang nhiều, trong phần đậm đặc thấy một số hốc nhỏ sáng hơn, hình ảnh đặc xương hay xơ xương dưới sụn xuất hiện muộn hơn hình ảnh hẹp khe khớp. Mọc gai xương: ở phần đầu xương, nơi tiếp giáp sụn và màng hoạt dịch (ở cột sống là phần mâm sụn tiếp với dây chằng dọc trước) có hình ảnh các gai xương mọc ra, các gai này to, đậm đặc và liền với phần xương đậm đặc.

Điều trị thoái hóa khớp

Điều trị thoái hóa khớp phải kết hợp nhiều phương pháp: nội khoa, vật lý trị liệu, dinh dưỡng và ngoại khoa.

Thuốc tây y trong điều trị thoái hóa khớp

Các thuốc thường dùng là thuốc giảm đau chống viêm. Aspirine và các chế phẩm của acid salicylic có tác dụng tốt trong các bệnh thoái hóa khớp. Aspirine với liều 1-2g/ngày chia nhiều lần, catalgin, aspranan, rhonal, aspegic, salipran, aspirine pH8, với liều tương tự như aspirine. Các thuốc giảm đau khác như paracetamol, idarac, stakan, duperan, nalgegic, dolobis, dolipran, analgine…được dùng với liều nhỏ hoặc trung bình. Các thuốc chống viêm không steroid cũng được sử dụng với nhiều loại như: indomethacine 25mg 2-4 viên/ngày, sunlindac viên 100mg x 2 viên/ngày, diclofenac 50-100mg/ngày, ibuprofene600-1600mg/ngày, naprosyn 500-1000mng;ngày, piroxicam 10-20mg/ngày.

Không dùng các loại steroid để điều trị các bệnh thoái hóa khớp vì không có tác dụng và có hại (gây loãng xương). Có thể dùng tiêm tại chỗ để điều trị những khớp thoái hóa có phản ứng viêm đau nhiều, nhưng không được tiêm nhiều lần (dưới 4 lần) và tiêm nhiều khớp cùng một lúc (không quá 4 khớp)

Thuốc đắp ngoài giúp giảm đau

Có rất nhiều bài thuốc đắp ngoài được lưu truyền trong dân gian để chữa đau do thoái hóa khớp gối. Hiện nay, nhiều bác sĩ và bệnh nhân đang tin tưởng lựa chọn các thuốc đắp ngoài có nguồn gốc thiên nhiên, không gây tác dụng phụ toàn thân khi dùng lâu dài, dẫn đầu trong số đó là Cốt Thống Linh. Với thành phần chính là cây ô đầu (Vân Nam, Trung Quốc) - vị thuốc đã được sử dụng để điều trị viêm đau khớp từ xa xưa, kết hợp với một số thảo dược quý khác như: huyết kiệt, gừng, nhũ hương,… Cốt Thống Linh giúp hoạt huyết, làm ấm kinh mạch, khu phong trừ thấp, giảm viêm sưng, giảm đau, cải thiện vận động khớp, rất thích hợp để điều trị thoái hóa khớp.

Cốt Thống Linh hiệu quả trong việc điều trị bệnh thoái hóa khớp

Cốt Thống Linh hiệu quả trong việc điều trị bệnh thoái hóa khớp

Hơn nữa, cồn thuốc đắp ngoài có nguồn gốc từ thảo dược hoàn toàn thiên nhiên nên không gây tác dụng phụ toàn thân, khắc phục được các nhược điểm của thuốc tây. Công dụng của cồn thuốc đã  được nghiên cứu tại bệnh viện Bạch Mai do bác sĩ Cầm Thị Hương làm chủ đề tài, kết quả cho thấy hiệu quả rất tốt, ít gây tác dụng phụ ảnh hưởng sức khỏe, đặc biệt có tới 98.2% số lượng bệnh nhân hài lòng với kết quả điều trị. Quý vị có thể xem thêm thông tin về nghiên cứu này cũng như đánh giá của GS Trần Ngọc Ân - Chủ tịch Hội khớp học Việt Nam về Cốt Thống Linh qua video sau:


Nghiên cứu khoa học và đánh giá hiệu quả điều trị thoái hóa khớp của Cốt Thống Linh

Và cồn thuốc Boneal Cốt Thống Linh ngày càng khẳng định được vị trí cũng như những hiệu quả đạt được, điều này đã giúp cồn thuốc vinh dự được nhận các giải thưởng lớn có uy tín như: “Top 100 sản phẩm, dịch vụ tốt cho gia đình và trẻ em” năm 2014-2015 do người tiêu dung bình chọn và giải thưởng “Sản phẩm uy tín, chất lượng, an toàn vì sức khỏe người tiêu dùng” năm 2015 do Hội Khoa Học và Công Nghệ Lương Thực Thực Phẩm Việt Nam trao tặng.

Phẫu thuật và vật lý trị liệu

Phẫu thuật trong điều trị thoái hóa khớp được chỉ định khi tổn thương do thoái hóa đem lại là rất nặng, làm biến dạng khớp, lệch trục khớp, tổn thương rạn nứt sụn chêm. Hiện nay, có nhiều phương pháp phẫu thuật để điều trị bệnh như: phẫu thuật nội soi làm sạch, phẫu thuật nội soi tạo tổn thương dưới sụn, cấy ghép tế bào sụn tự thân, ghép xương sụn tự thân hoặc đồng loại, đục xương sửa trục, thay khớp. Phương pháp phẫu thuật nhằm mục đích lấy lại trục cơ học của chi và cần phải đảm bảo cân bằng phần mềm (cơ) được tốt.

Đối với vật lý trị liệu, chủ yếu là nhằm mục đích giúp người bệnh giảm đau, giảm phù nề, tăng cường vận động khớp gối, phục hồi chức năng sinh hoạt của người bệnh. Một số biện pháp được đưa ra là châm cứu, chiếu đèn hồng ngoại, chườm nóng, dùng sóng siêu âm, thực hiện các bài tập co duỗi khớp khớp gối hợp lý…

Chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt cho bệnh nhân thoái hóa khớp

Bệnh nhân thoái hóa khớp cần có một chế độ đầy đủ chất dinh dưỡng: nên ăn nhiều thủy hải sản như cá biển, tôm, cua, sò, các loại dầu chứa acid béo omega3 như dầu đậu nành, dầu hạnh nhân, olive,… các loại hoa quả tươi và rau xanh, bổ sung các sản phẩm có chứa glucosamin, chondroitin.

Người bệnh thoái hóa khớp nên áp dụng các biện pháp giảm cân, thay đổi thói quen xấu làm tăng chịu lực của khớp (ngồi xổm, xách nặng…), tập thể dục nhẹ nhàng, nghỉ ngơi khi đau, dùng gậy chống nếu cần, giữ tinh thần luôn vui vẻ, lạc quan và ngủ đủ giấc mỗi ngày.

Với những thông tin về bệnh thoái hóa khớp và những điều cần biết. Hy vọng sẽ giúp người bệnh biết thêm những thông tin cần thiết để chủ động phòng bệnh cũng như điều trị bệnh thoái hóa khớp hiệu quả nhất. Nếu có vấn đề gì thắc mắc, vui lòng liên hệ tới số điện thoại 08 3977 0707 hoặc 04 3775 7066 để được các chuyên gia tư vấn và giải đáp.

Chuyên gia cơ xương khớp.


* Tác dụng có thể khác nhau tuỳ cơ địa của người dùng



  • avatar
    Anh tuan Gửi lúc 23:59 - 27/11/15
    Toi bi moi goi va nhuc lung . Toi can phai di kham o dau . Xin bac si cho loi khuyen
    avatar
    Chuyên Gia Tư Vấn
    Chào bạn Anh Tuan Bạn đến bệnh viện đa khoa tỉnh hoặc thành phố để thăm khám nhé.
QUẢNG CÁO